← Kennisbibliotheek
Trainingsintensiteit · Artikel & video

Trainen op hartslag of gevoel? RPE, hartslagzones en lactaatdrempels uitgelegd

Bekijk de video op YouTube ↗

Moet je echt trager lopen om sneller te worden? En waarom zou je zoveel tijd besteden aan zone 2-training als je eigenlijk sneller wilt worden?

Wie zich verdiept in looptraining, komt al snel termen tegen zoals hartslagzones, RPE, lactaatdrempels en aerobe training. Je sporthorloge vertelt je in welke zone je loopt, je trainingsschema schrijft een bepaalde hartslag voor en op sociale media lijkt iedereen het over zone 2 te hebben.

Maar wat betekenen die zones eigenlijk? En belangrijker: waarom zou je in een bepaalde zone moeten trainen?

Als loopcoach vind ik het minstens even belangrijk dat een loper begrijpt waarom een training op zijn schema staat, als dat hij de training correct uitvoert.

Want een trainingsschema volgen is één ding. Begrijpen wat je aan het trainen bent, helpt je om betere beslissingen te nemen.

Daarom duiken we in dit artikel wat dieper in de fysiologie van het lopen. We beginnen bij wat je zelf voelt, kijken vervolgens naar je hartslag en lactaatdrempels en eindigen bij de energiesystemen die je lichaam aan het werk houden.

En uiteraard bekijken we wat dit concreet betekent voor je trainingen.

1. Trainen op gevoel: wat is RPE?

RPE staat voor Rating of Perceived Exertion, ofwel de ervaren inspanning.

Het is een manier om aan te geven hoe zwaar een training voor jou aanvoelt.

Dat klinkt misschien weinig wetenschappelijk. Tenslotte is je gevoel subjectief. Een tempo van 5:00 min/km kan voor de ene loper bijzonder gemakkelijk zijn, terwijl een andere loper datzelfde tempo maar enkele minuten kan volhouden.

Toch is RPE een waardevolle trainingsparameter.

De Zweedse onderzoeker Gunnar Borg ontwikkelde een schaal waarop sporters hun ervaren inspanning konden beoordelen. Zijn oorspronkelijke schaal liep van 6 tot 20 en was ontworpen om bij bepaalde omstandigheden ongeveer aan te sluiten bij de hartslag gedeeld door tien.

Vandaag gebruiken we in looptraining vaak een eenvoudigere schaal van 0 tot 10.

Hoe werkt de RPE-schaal?

RPEErvaren inspanningHoe voelt het?
1–2Zeer lichtNauwelijks inspanning, ontspannen bewegen
3–4LichtRustig lopen, je kunt gemakkelijk praten
5–6Matig tot stevigJe ademhaling versnelt, praten wordt moeilijker
7–8ZwaarJe moet je concentreren, slechts korte zinnen mogelijk
9Zeer zwaarBijna maximale inspanning
10MaximaalJe kunt nauwelijks nog harder

Deze indeling is een praktische leidraad. De precieze betekenis van een cijfer verschilt tussen personen en tussen gebruikte RPE-schalen.

Waarom vind ik RPE zo interessant?

Omdat je lichaam niet iedere dag hetzelfde reageert.

Stel dat je normaal gemakkelijk 10 kilometer loopt aan een hartslag van 140 slagen per minuut.

Vandaag heb je slecht geslapen, zit je met werkstress en voel je je vermoeid. Je loopt opnieuw aan 140 slagen per minuut, maar het voelt een stuk zwaarder.

Je hartslag geeft je dan niet het volledige verhaal.

Je ervaren inspanning levert aanvullende informatie.

Dat is ook waarom ik bij mijn lopers graag kijk naar hoe een training werd ervaren. Een training die op papier rustig moest zijn, maar uitzonderlijk zwaar aanvoelde, kan een aanleiding zijn om verder te kijken.

Misschien was het een eenmalige mindere dag. Misschien speelt er vermoeidheid, onvoldoende herstel of stress buiten het lopen.

RPE helpt om dergelijke signalen op te merken.

Onderzoek ondersteunt het gebruik van ervaren inspanning als een bruikbare maatstaf voor trainingsintensiteit. Ook zonder laboratoriumtest kunnen RPE en de zogenaamde praattest helpen om verschillende intensiteitsniveaus te onderscheiden (Bok et al., 2022).

Mijn advies: kijk niet alleen naar wat je horloge zegt, maar leer ook luisteren naar hoe je lichaam reageert.

2. Hartslagzones: nuttig, maar geen exacte wetenschap

Wie met een sporthorloge loopt, kent waarschijnlijk de klassieke vijf hartslagzones.

Zone 1 voor herstel, zone 2 voor rustige duurtraining, zone 3 voor matige inspanning en de hogere zones voor intensieve trainingen.

Dat klinkt overzichtelijk.

Maar er is een belangrijk probleem: niet iedereen gebruikt dezelfde indeling.

Sommige trainingsmodellen werken met drie zones, andere met vijf, zes of zeven.

Bovendien kunnen zelfs twee systemen met vijf zones verschillende hartslaggrenzen hanteren.

Je lichaam kent geen hartslagzones

Je hartslagzones zijn geen schakelaars.

Stel dat je zone 2 loopt van 130 tot 145 slagen per minuut.

Dan gebeurt er bij hartslag 146 niet plots iets waardoor je lichaam volledig anders begint te functioneren.

Je energiesystemen werken voortdurend samen. Naarmate de inspanningsintensiteit stijgt, verandert geleidelijk hun relatieve bijdrage.

Hartslagzones zijn daarom vooral een handige manier om trainingsintensiteit te beschrijven en te communiceren.

Als ik aan een loper vraag om een rustige duurloop onder 145 slagen per minuut te doen, is dat duidelijker dan een uitgebreide fysiologische uitleg bij iedere training.

Maar die 145 moet natuurlijk wel ergens op gebaseerd zijn.

Waarom 220 min je leeftijd niet volstaat

Misschien heb je je maximale hartslag ooit berekend met de formule:

Maximale hartslag = 220 − leeftijd

Voor iemand van 35 jaar geeft dat een maximale hartslag van 185.

Het probleem is dat dit slechts een schatting is op basis van populatiegegevens.

De werkelijke maximale hartslag kan tussen personen van dezelfde leeftijd aanzienlijk verschillen.

Tanaka et al. (2001) onderzochten de relatie tussen leeftijd en maximale hartslag en stelden een alternatieve formule voor:

Maximale hartslag ≈ 208 − (0,7 × leeftijd)

Maar ook die formule blijft een statistische schatting, geen persoonlijke meting.

Wanneer je trainingszones uitsluitend op een geschatte maximale hartslag baseert, kunnen de grenzen dus behoorlijk afwijken van je werkelijke fysiologische intensiteitsgebieden.

Dat betekent niet dat trainen met geschatte zones waardeloos is.

Voor beginnende lopers kunnen ze een bruikbaar vertrekpunt vormen. Combineer ze dan wel met je gevoel en de praattest.

Voor meer gerichte training kan een inspanningstest helpen om je zones nauwkeuriger vast te leggen.

3. Wat zijn lactaatdrempels?

Om te begrijpen waarop trainingszones gebaseerd kunnen worden, moeten we naar twee belangrijke fysiologische overgangspunten kijken.

Die noemen we vaak de eerste en tweede lactaatdrempel.

Je zult ook termen tegenkomen zoals LT1, LT2, aerobe drempel en anaerobe drempel.

De begrippen worden niet in iedere testmethode exact hetzelfde gedefinieerd, maar ze helpen ons om de intensiteit van duurinspanning te begrijpen.

De eerste lactaatdrempel: LT1

Wanneer je rustig loopt, produceert je lichaam lactaat. Dat gebeurt overigens ook in rust.

Bij lage inspanning blijft de concentratie lactaat in je bloed meestal relatief stabiel.

Naarmate je harder loopt, neemt de productie en het gebruik van lactaat toe.

Rond de eerste lactaatdrempel begint de lactaatconcentratie, afhankelijk van de gebruikte definitie, duidelijker boven het lage uitgangsniveau te stijgen.

Onder deze eerste drempel kun je doorgaans langdurig blijven bewegen met relatief weinig fysiologische verstoring.

Dat maakt dit intensiteitsgebied bijzonder interessant voor rustige duurtraining.

De tweede lactaatdrempel: LT2

Wanneer de intensiteit verder stijgt, komt er een tweede belangrijk overgangsgebied.

Rond LT2 wordt het moeilijker om een stabiele lactaatconcentratie te behouden wanneer je de intensiteit nog verder verhoogt.

Boven dit gebied kan de lactaatconcentratie steeds verder oplopen en wordt de inspanning maar beperkt vol te houden.

Dit verklaart waarom een klein verschil in snelheid soms een groot verschil maakt in hoe zwaar je een training ervaart.

Je kunt bijvoorbeeld een tempo gedurende een lange interval redelijk gecontroleerd volhouden, maar bij een beperkte versnelling merk je dat je ademhaling en vermoeidheid snel toenemen.

Je nadert dan mogelijk een fysiologisch overgangsgebied.

In wetenschappelijk onderzoek bestaan verschillende methoden om lactaatdrempels te bepalen. Die leveren niet noodzakelijk exact dezelfde waarden op (Faude et al., 2009; Jamnick et al., 2020).

Daarom is het belangrijk om niet alleen het getal te kennen, maar ook te begrijpen hoe het werd bepaald.

Hoe verhouden de drempels zich tot je trainingen?

Een bruikbaar vereenvoudigd model onderscheidt drie intensiteitsgebieden.

IntensiteitsgebiedFysiologische indelingVoorbeelden
LaagOnder LT1Hersteltrainingen, rustige duurlopen
MatigTussen LT1 en LT2Stevige duurlopen, tempoblokken
HoogBoven LT2Intensieve intervallen, korte wedstrijden

Dit is een driedelig fysiologisch model. Het mag niet rechtstreeks worden gelijkgesteld aan de genummerde zones van ieder sporthorloge.

De belangrijkste les: kijk eerst naar je fysiologische drempels en pas daarna naar de naam of het nummer van je hartslagzone.

4. Wat gebeurt er eigenlijk in je lichaam wanneer je loopt?

Nu gaan we een niveau dieper.

Want waarom bestaan die drempels? En wat verandert er in je lichaam wanneer je steeds harder begint te lopen?

Om dat te begrijpen, moeten we kijken naar hoe onze spieren energie produceren.

ATP: de energie die je spieren gebruiken

Je spieren gebruiken ATP, voluit adenosinetrifosfaat, om spiercontracties mogelijk te maken.

Wanneer ATP wordt afgebroken, komt energie beschikbaar voor het werk dat je spieren uitvoeren.

Je lichaam heeft slechts een beperkte hoeveelheid ATP direct beschikbaar.

Daarom moet het voortdurend nieuwe ATP produceren.

En daarvoor gebruikt het verschillende energiesystemen.

Het ATP-PCr-systeem: energie voor explosieve inspanningen

Stel dat je rustig naar de bushalte wandelt.

Plots zie je dat de bus bijna vertrekt en je moet nog twintig meter sprinten.

Je versnelt onmiddellijk.

Tijdens die eerste seconden speelt het ATP-fosfocreatinesysteem een belangrijke rol.

Dit systeem kan bijzonder snel energie leveren, maar heeft een beperkte capaciteit.

Het is daarom vooral belangrijk tijdens korte, explosieve inspanningen.

Ook voor duurlopers speelt het een rol, bijvoorbeeld tijdens korte sprints en versnellingen.

Het aerobe systeem: je duurmotor

Voor langere inspanningen is het aerobe energiesysteem bijzonder belangrijk.

Het maakt gebruik van zuurstof om ATP te produceren.

Daarbij kunnen zowel koolhydraten als vetten als brandstof dienen.

Een belangrijk deel van dit proces vindt plaats in de mitochondriën.

Je kunt mitochondriën beschouwen als kleine energiefabriekjes in je spiercellen.

Ze spelen een centrale rol in de aerobe energieproductie.

Hoe goed je spieren zuurstof kunnen opnemen en gebruiken, is een belangrijke factor in je duurprestatie.

En precies daar kunnen we met training aan werken.

Snelle glycolyse: energie wanneer de intensiteit stijgt

Je lichaam kan ook ATP produceren via glycolyse.

Daarbij worden koolhydraten afgebroken om energie beschikbaar te maken.

Dit proces kan snel verlopen en heeft voor de glycolytische stappen zelf geen zuurstof nodig.

Bij hoge intensiteiten wordt de bijdrage van snelle glycolyse groter.

Belangrijk is dat deze energiesystemen niet afzonderlijk aan- en uitschakelen.

Zelfs tijdens rustige inspanningen zijn verschillende processen tegelijkertijd actief.

Wat verandert, is hun relatieve bijdrage aan de totale energieproductie.

5. Lactaat is niet de boosdoener

Er bestaat een hardnekkig misverstand over lactaat.

Je hebt waarschijnlijk al eens gehoord dat je benen vollopen met melkzuur, waardoor ze verzuren en je uiteindelijk moet vertragen.

De werkelijkheid is interessanter.

Lactaat is niet zomaar een afvalproduct.

Je lichaam produceert lactaat tijdens de stofwisseling en kan het vervolgens opnieuw gebruiken als brandstof.

Het kan bijvoorbeeld worden opgenomen door andere spiervezels en weefsels, waar het opnieuw wordt gebruikt voor energieproductie.

Dit mechanisme wordt beschreven in de lactate shuttle theory (Brooks, 2018).

Maar waarom voelen je spieren dan zo zwaar aan?

Tijdens zeer intensieve inspanningen vinden verschillende veranderingen plaats in je spiercellen.

De snelle omzetting van ATP, veranderingen in de concentraties van bepaalde stoffen en verstoringen van de spierfunctie dragen bij aan vermoeidheid.

Daarbij kunnen ook veranderingen in de zuurtegraad een rol spelen.

Lactaatproductie gaat vaak samen met deze omstandigheden, maar lactaat zelf veroorzaakt de verzuring niet rechtstreeks.

Sterker nog: de omzetting van pyruvaat naar lactaat verbruikt waterstofionen en kan daardoor bijdragen aan de regulering van het zuur-base-evenwicht (Robergs et al., 2004).

Waarom meten we dan lactaat tijdens inspanningstesten?

Omdat veranderingen in de lactaatconcentratie ons waardevolle informatie kunnen geven over hoe het lichaam reageert op een toenemende belasting.

Lactaat is dus een nuttige indicator van de fysiologische respons, geen directe maat voor alle oorzaken van vermoeidheid.

6. Waarom rustige duurtraining zo belangrijk is

Nu komen we bij de vraag die veel lopers bezighoudt.

Waarom zou je zoveel rustig lopen als je sneller wilt worden?

Het antwoord ligt voor een groot deel bij je aerobe capaciteit.

Door regelmatig duurtraining te doen, stimuleer je aanpassingen die het lichaam beter maken in langdurig energie produceren.

Denk bijvoorbeeld aan een grotere mitochondriale capaciteit, verbeteringen in aerobe enzymactiviteit en aanpassingen in het netwerk van haarvaten die je spieren van bloed voorzien.

Daardoor kan je lichaam op termijn efficiënter werken bij een bepaalde inspanningsintensiteit.

Rustige trainingen hebben bovendien een praktisch voordeel: ze zijn meestal minder belastend dan intensieve trainingen.

Dat maakt het voor veel lopers mogelijk om meer trainingsvolume op te bouwen en regelmatig te trainen zonder voortdurend zwaar vermoeid te raken.

Is zone 2 dan de beste trainingszone?

Hier moeten we nuanceren.

Zone 2-training is de afgelopen jaren bijzonder populair geworden.

Soms lijkt het alsof deze intensiteit de enige juiste manier is om je mitochondriën te trainen.

Maar dat klopt niet.

Ook intensievere trainingen stimuleren belangrijke aerobe aanpassingen.

Een wetenschappelijke review uit 2025 concludeerde zelfs dat er onvoldoende bewijs bestaat om zone 2 als dé optimale intensiteit voor verbetering van de mitochondriale capaciteit bij de algemene bevolking te beschouwen (Storoschuk et al., 2025).

Betekent dat dat je beter al je trainingen intensief uitvoert?

Zeker niet.

De waarde van rustige duurtraining ligt niet alleen in het effect van één afzonderlijke training, maar ook in de mogelijkheid om voldoende en consistent trainingsvolume op te bouwen.

Voor iemand die vijf of zes keer per week loopt, is dat van groot belang.

Voor iemand die maar twee keer per week traint, kan de ideale verhouding anders liggen.

De bekende 80/20-regel

Bij veel succesvolle duursporters bestaat een groot deel van de training uit relatief rustige inspanningen.

Onderzoek van Seiler (2010) beschrijft dat bij goed getrainde duursporters vaak een verdeling wordt waargenomen waarbij ongeveer 80% van de trainingssessies een overwegend lage intensiteit heeft.

De overige sessies bevatten meer intensief werk.

Maar wees voorzichtig met het letterlijk overnemen van die verhouding.

Tachtig procent van je trainingssessies is niet noodzakelijk hetzelfde als tachtig procent van je totale trainingstijd.

Bovendien is 80/20 geen universeel optimaal recept.

Een meta-analyse van Oliveira et al. (2024) vond voordelen van gepolariseerde training voor bepaalde uitkomsten, maar niet voor alle onderzochte prestatieparameters.

Een goede trainingsverdeling hangt dus af van de sporter, het trainingsvolume, de wedstrijdafstand en de fase van voorbereiding.

Mijn aanpak: maak rustige trainingen rustig genoeg, geef intensieve trainingen een duidelijk doel en zorg vooral dat je je trainingsbelasting kunt blijven volhouden.

7. Van je motor opbouwen naar wedstrijdspecifiek trainen

Een interessante manier om trainingsopbouw te bekijken, is het onderscheid tussen capacity training en utilization training.

Die termen gebruik ik graag om uit te leggen waarom we op verschillende momenten andere accenten leggen.

Het zijn geen twee strikt gescheiden fysiologische trainingsvormen, maar een praktische manier om de planning te structureren.

Capacity training: je motor groter maken

In een eerste fase ligt de nadruk op het ontwikkelen van je algemene duurcapaciteit.

Je werkt aan de basis die ervoor zorgt dat je langere tijd kunt blijven lopen.

Dat kan bestaan uit rustige duurlopen, een geleidelijke opbouw van trainingsvolume en gerichte intensieve prikkels.

Vooral bij marathon- en ultralopers is die aerobe basis bijzonder belangrijk.

Een sterke basis bouw je bovendien niet op in twee of drie weken.

Het vraagt maanden en jaren van regelmatige training.

Utilization training: je motor leren gebruiken

Naarmate een wedstrijd dichterbij komt, worden je trainingen specifieker.

Je gaat meer tijd besteden aan het tempo en de omstandigheden die je tijdens de wedstrijd verwacht.

Voor een marathon betekent dat bijvoorbeeld langere blokken op marathontempo, lange duurlopen met wedstrijdspecifieke onderdelen en het oefenen van je voedingsstrategie.

Voor een trail of ultraloop komen daar andere elementen bij.

Denk aan hoogtemeters, technische ondergrond, lange inspanningsduur, spierbelasting en het eten en drinken onderweg.

Je traint dus niet alleen je fysiologische capaciteit, maar ook je vermogen om die capaciteit effectief te gebruiken tijdens jouw wedstrijd.

Hoe ziet dat eruit bij een marathonvoorbereiding?

Stel dat je zestien weken hebt om je op een marathon voor te bereiden.

In de eerste acht tot tien weken kan de nadruk vooral liggen op het uitbouwen van je duurvermogen en een goede algemene trainingsbelasting.

Dat betekent niet dat je uitsluitend traag loopt. Ook tempotrainingen en snellere intervallen kunnen een plaats krijgen.

Maar de algemene aerobe ontwikkeling staat centraal.

In de volgende weken verschuift de nadruk geleidelijk naar langere blokken op marathontempo en meer wedstrijdspecifieke trainingen.

Ook je voedingsstrategie wordt steeds belangrijker.

Vlak voor de wedstrijd bouw je de belasting terug af zodat je uitgerust aan de start verschijnt.

Die fasering is een voorbeeld, geen verplicht schema. Een ervaren marathonloper kan andere accenten nodig hebben dan iemand die zijn eerste marathon voorbereidt.

Het idee blijft hetzelfde: bouw eerst voldoende capaciteit op en leer vervolgens die capaciteit gericht inzetten voor je wedstrijd.

8. Hoe gebruik je RPE en hartslagzones concreet in je trainingen?

In de praktijk combineer ik graag verschillende manieren om intensiteit te beoordelen.

Hartslag geeft inzicht in hoe je cardiovasculaire systeem reageert.

Tempo vertelt hoe snel je beweegt.

RPE vertelt hoe zwaar je de inspanning ervaart.

Geen van die parameters is op zichzelf perfect.

Maar samen leveren ze een veel vollediger beeld op.

Voorbeeld 1: rustige duurloop

Je hebt een rustige duurloop van 60 minuten op je schema.

Het doel is een relatief lichte aerobe belasting.

Je kunt hiervoor bijvoorbeeld werken met een RPE van ongeveer 3 op 10.

Je ademhaling blijft gecontroleerd en je kunt gemakkelijk volledige zinnen uitspreken.

Heb je persoonlijke hartslagzones die aansluiten bij je eerste drempel, dan kun je die gebruiken als extra controle.

Je hoeft niet voortdurend naar je horloge te kijken.

Voorbeeld 2: tempotraining

Je loopt bijvoorbeeld drie blokken van tien minuten op een stevig, maar gecontroleerd tempo.

Je RPE ligt mogelijk rond 6 tot 7 op 10.

Je merkt duidelijk dat je inspanning levert. Praten wordt moeilijk, maar je hebt het gevoel dat je de blokken kunt afwerken zonder volledig leeg te lopen.

Hartslag en tempo helpen je om de belasting te controleren.

Bij dit soort trainingen is het belangrijk dat je de intensiteit afstemt op het beoogde trainingseffect.

Voorbeeld 3: korte intervallen

Je doet bijvoorbeeld zes herhalingen van drie minuten aan een hoge intensiteit.

Hier kan RPE oplopen tot 8 of 9 op 10.

Bij korte intervallen reageert de hartslag vertraagd op veranderingen in inspanning.

Daarom zijn tempo en gevoel vaak bijzonder nuttig om de intensiteit te sturen.

Niet iedere training vraagt dus om dezelfde meetmethode.

En precies daarom vind ik het interessant om een loper niet afhankelijk te maken van één enkele parameter.

9. Waarom je ervaren inspanning ook na je training belangrijk is

RPE is niet alleen nuttig tijdens het lopen.

Je kunt ook na een training beoordelen hoe zwaar de volledige sessie aanvoelde.

Dat wordt session RPE genoemd.

Onderzoekers gebruiken deze methode om trainingsbelasting op een eenvoudige manier te kwantificeren.

Een bekende aanpak is om de ervaren inspanning van de volledige sessie te vermenigvuldigen met de trainingsduur (Foster et al., 2001).

Stel dat je 60 minuten hebt gelopen en de sessie als 4 op 10 beoordeelt.

Dan krijg je:

60 minuten × RPE 4 = 240 arbitraire belastingseenheden.

Dat getal geeft niet rechtstreeks je fysiologische vermoeidheid weer, maar het kan wel helpen om trainingen en trainingsweken te vergelijken.

Je kunt bijvoorbeeld zien dat een vergelijkbare training plots zwaarder aanvoelt.

Of dat je totale ervaren trainingsbelasting over meerdere weken sterk toeneemt.

Voor een coach is dat waardevolle informatie.

Ik wil namelijk niet alleen weten of een loper zijn training heeft uitgevoerd.

Ik wil ook weten hoe die training is verlopen en hoe hij erop reageert.

Een belangrijk onderscheid: hoe leuk je een training vond, is niet noodzakelijk hetzelfde als hoe zwaar ze aanvoelde. Voor session RPE vraag je specifiek naar de ervaren inspanning van de volledige training.

10. Moet je je hartslagzones laten testen?

Een inspanningstest kan interessant zijn wanneer je gericht wilt trainen en je intensiteitsgebieden nauwkeuriger wilt bepalen.

Afhankelijk van het testprotocol kunnen onder meer je lactaatrespons, hartslag en ventilatoire drempels worden onderzocht.

Dat levert informatie op die je kunt gebruiken om je trainingen beter te sturen.

Maar zo'n test is niet voor iedere loper noodzakelijk.

Wanneer je pas begint met lopen, kun je met een goed opgebouwd schema, RPE en de praattest al bijzonder ver komen.

Train je regelmatig en wil je gerichter werken aan een halve marathon, marathon of ultra? Dan kan een professionele inspanningstest nuttige extra informatie opleveren.

Belangrijk is wel dat de resultaten correct worden geïnterpreteerd.

Een test is geen eindpunt, maar een hulpmiddel om betere trainingskeuzes te maken.

En wanneer je conditie verandert, kunnen ook de snelheden en hartslagen die bij bepaalde drempels horen veranderen.

Daarom is het zinvol om je trainingszones van tijd tot tijd opnieuw te evalueren.

11. Drie fouten die ik vaak zie bij lopers

1. Iedere training net iets te hard lopen

Dit is misschien wel een van de meest herkenbare fouten.

Je vertrekt voor een rustige duurloop, maar voelt je goed.

Je versnelt een beetje.

En voor je het weet, is die rustige training een stevige duurloop geworden.

Op zichzelf is dat niet noodzakelijk problematisch.

Maar wanneer het iedere keer gebeurt, verzamel je mogelijk veel meer trainingsbelasting dan je eigenlijk gepland had.

Je rustige trainingen verliezen hun oorspronkelijke doel.

2. Te veel vertrouwen op één getal

Een horloge kan bijzonder nuttige informatie geven.

Maar een hartslag van 150 betekent niet automatisch iedere dag hetzelfde.

Temperatuur, vermoeidheid, stress, slaap en hydratatie kunnen je hartslag beïnvloeden.

Op heuvelachtig terrein vertelt je tempo dan weer niet altijd hoe zwaar je inspanning werkelijk is.

Daarom combineer ik liever verschillende parameters.

Je lichaam is complexer dan één getal op je horloge.

3. Te weinig wedstrijdspecifiek trainen

Je kunt een bijzonder sterke aerobe basis hebben en toch onvoldoende voorbereid zijn op een marathon of trailwedstrijd.

Want naast je algemene duurvermogen spelen ook je wedstrijdtempo, spierbelasting, voeding en parcourskenmerken een rol.

Tijdens de laatste fase van je voorbereiding wil je daarom voldoende aandacht besteden aan de omstandigheden waarin je straks moet presteren.

Niet iedere training moet wedstrijdspecifiek zijn.

Maar een goede algemene conditie alleen is niet altijd voldoende.

Conclusie: begrijp waarom je traint

De volgende keer dat je een rustige duurloop op je schema ziet staan, denk dan niet dat je gewoon wat kilometers moet verzamelen.

Je bent aan het werken aan de basis waarop je latere prestaties steunen.

En wanneer je een stevige tempotraining doet, weet dan dat je een andere prikkel toevoegt.

Goede looptraining draait niet om voortdurend zo hard mogelijk lopen.

Het draait om de juiste belasting op het juiste moment.

Hartslagzones, RPE en lactaatdrempels helpen om die belasting te begrijpen en te sturen.

Maar uiteindelijk blijven het hulpmiddelen.

De echte meerwaarde zit in begrijpen waarom je iets doet, consequent trainen en je trainingen afstemmen op wat jouw lichaam nodig heeft.

En dat is precies hoe ik naar loopcoaching kijk.


Gerichter trainen voor een marathon, trail of ultra?

Bij RunYourPace kijken we verder dan alleen je tempo's en hartslagzones.

We bouwen een persoonlijk trainingsplan op rond je doelen, beschikbare tijd, herstel en ervaring. Maar minstens even belangrijk: je begrijpt waarom je bepaalde trainingen doet en hoe ze bijdragen aan je voorbereiding.

Zo werk je niet alleen harder aan je doel, maar vooral slimmer.

Wetenschappelijke bronnen

De onderstaande bronnen zijn weergegeven volgens APA 7. Ze ondersteunen en nuanceren de fysiologische uitleg en trainingsaanbevelingen in dit artikel.

Bok, D., Rakovac, M., & Foster, C. (2022). An examination and critique of subjective methods to determine exercise intensity: The talk test, feeling scale, and rating of perceived exertion. Sports Medicine, 52(9), 2085–2109. https://doi.org/10.1007/s40279-022-01690-3

Borg, G. A. V. (1982). Psychophysical bases of perceived exertion. Medicine & Science in Sports & Exercise, 14(5), 377–381. https://doi.org/10.1249/00005768-198205000-00012

Brooks, G. A. (2018). The science and translation of lactate shuttle theory. Cell Metabolism, 27(4), 757–785. https://doi.org/10.1016/j.cmet.2018.03.008

Faude, O., Kindermann, W., & Meyer, T. (2009). Lactate threshold concepts: How valid are they? Sports Medicine, 39(6), 469–490. https://doi.org/10.2165/00007256-200939060-00003

Foster, C., Florhaug, J. A., Franklin, J., Gottschall, L., Hrovatin, L. A., Parker, S., Doleshal, P., & Dodge, C. (2001). A new approach to monitoring exercise training. Journal of Strength and Conditioning Research, 15(1), 109–115. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11708692/

Jamnick, N. A., Pettitt, R. W., Granata, C., Pyne, D. B., & Bishop, D. J. (2020). An examination and critique of current methods to determine exercise intensity. Sports Medicine, 50(10), 1729–1756. https://doi.org/10.1007/s40279-020-01322-8

Oliveira, P. S., Boppre, G., & Fonseca, H. (2024). Comparison of polarized versus other types of endurance training intensity distribution on athletes' endurance performance: A systematic review with meta-analysis. Sports Medicine, 54(8), 2071–2095. https://doi.org/10.1007/s40279-024-02034-z

Robergs, R. A., Ghiasvand, F., & Parker, D. (2004). Biochemistry of exercise-induced metabolic acidosis. American Journal of Physiology-Regulatory, Integrative and Comparative Physiology, 287(3), R502–R516. https://doi.org/10.1152/ajpregu.00114.2004

Seiler, S. (2010). What is best practice for training intensity and duration distribution in endurance athletes? International Journal of Sports Physiology and Performance, 5(3), 276–291. https://doi.org/10.1123/ijspp.5.3.276

Storoschuk, K. L., Moran-MacDonald, A., Gibala, M. J., & Gurd, B. J. (2025). Much ado about zone 2: A narrative review assessing the efficacy of zone 2 training for improving mitochondrial capacity and cardiorespiratory fitness in the general population. Sports Medicine, 55(7), 1611–1624. https://doi.org/10.1007/s40279-025-02261-y

Tanaka, H., Monahan, K. D., & Seals, D. R. (2001). Age-predicted maximal heart rate revisited. Journal of the American College of Cardiology, 37(1), 153–156. https://doi.org/10.1016/S0735-1097(00)01054-8

← Terug naar de kennisbibliotheek